สาขาพระพุทธศาสนา ::
สาขาพระพุทธศาสนา :::

โครงสร้างหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น

    ระยะเวลาในการสำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร ๔ ปี แต่ไม่เกิน ๘ ปีมีจำนวนหน่วยกิต รวมตลอดหลักสูตร ๑๔๐ หน่วยกิต โครงสร้างหลักสูตร แบ่งเป็นหมวดวิชาที่สอดคล้องกับที่กำหนดไว้ในเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรของสำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา (สกอ.) ดังนี้

โครงสร้างที่ ๑ วิชาเอก – โท

๑. หมวดวิชาศึกษาทั่วไป ๓๐ หน่วยกิต
๒. หมวดวิชาเฉพาะ ๑๐๔ หน่วยกิต
  ๒.๑ วิชาแกนพระพุทธศาสนา ๓๐ หน่วยกิต
  ๒.๒ วิชาเฉพาะด้าน ๗๔ หน่วยกิต
         ๒.๒.๑ วิชาพระพุทธศาสนาประยุกต์ ๑๐ หน่วยกิต
         ๒.๒.๒ วิชาเอก ๔๖ หน่วยกิต
         ๒.๒.๓ วิชาโท ๑๘ หน่วยกิต

๓. หมวดวิชาเลือกเสรี

๖ หน่วยกิต
  รวม ๑๔๐ หน่วยกิต

โครงสร้างที่ ๒ วิชาเอกเดี่ยว

๑. หมวดวิชาศึกษาทั่วไป ๓๐ หน่วยกิต
๒. หมวดวิชาเฉพาะ ๑๐๔ หน่วยกิต
  ๒.๑ วิชาแกนพระพุทธศาสนา ๓๐ หน่วยกิต
  ๒.๒ วิชาเฉพาะด้าน ๗๔ หน่วยกิต
         ๒.๒.๑ วิชาพระพุทธศาสนาประยุกต์ ๑๐ หน่วยกิต
         ๒.๒.๒ วิชาเฉพาะสาขา ๖๔ หน่วยกิต

๓. หมวดวิชาเลือกเสรี

๖ หน่วยกิต
  รวม ๑๔๐ หน่วยกิต

รายวิชาหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

   หมวดวิชาศึกษาทั่วไป ปรับปรุงจากโครงสร้างตามเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรปริญญาตรี พ.ศ.๒๕๔๘ จาก ๔ กลุ่มรายวิชา คือ กลุ่มวิชาภาษา กลุ่มวิชาสังคมศาสตร์ กลุ่มวิชามนุษยศาสตร์ และกลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ ให้รวมเป็นวิชาบังคับ ๑๘ หน่วยกิต ซึ่งนิสิตทุกคณะจะต้องศึกษาให้ครบทุกรายวิชา และวิชาเลือกอีก ๑๒ หน่วยกิต รวมเป็น ๓๐ หน่วยกิต

๑. หมวดวิชาศึกษาทั่วไป จำนวน ๓๐ หน่วยกิต
ก) วิชาบังคับ จำนวน ๑๘ หน่วยกิต
ข) วิชาเลือก จำนวน ๑๒ หน่วยกิต

(๑) หมวดวิชาศึกษาทั่วไป ๓๐ หน่วยกิต

นิสิตทุกคณะต้องศึกษาจำนวน ๓๐ หน่วยกิต ได้แก่
ก) วิชาบังคับ จำนวน ๑๘ หน่วยกิต

๐๐๐ ๑๐๑ มนุษย์กับสังคม ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๐๒ กฎหมายทั่วไป ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๐๗ เทคนิคการศึกษาระดับอุดมศึกษา ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๐๘ ปรัชญาเบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๐๙ ศาสนาทั่วไป ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๑๔ ภาษากับการสื่อสาร ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๑๕ ภาษาศาสตร์เบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๓๙ คณิตศาสตร์เบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๑๐ ตรรกศาสตร์เบื้องต้น (๒) (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๓๘ สถิติเบื้องต้นและการวิจัย ๒ (๒-๐-๔)
หมายเหตุ : รายวิชา ๐๐๐ ๒๑๐ ตรรกศาสตร์เบื้องต้น เป็นวิชาบังคับไม่นับหน่วยกิต

ข) วิชาเลือก จำนวน ๑๒ หน่วยกิต

๐๐๐ ๑๐๓ การเมืองกับการปกครองของไทย ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๐๔ เศรษฐศาสตร์ในชีวิตประจำวัน ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๐๕ มนุษย์กับสิ่งแวดล้อม ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๐๖ เหตุการณ์โลกปัจจุบัน ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๑๖ ภาษาอังกฤษเบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๑๗ ภาษาอังกฤษชั้นสูง ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๑๘ ภาษาสันสกฤตเบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๑๙ ภาษาสันสกฤตชั้นสูง ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๒๐ ภาษไทยเบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๒๑ ภาษาไทยชั้นสูง ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๒๘ ภาษาจีนเบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๒๙ ภาษาจีนชั้นสูง ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๓๐ ภาษาญี่ปุ่นเบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๓๑ ภาษาญี่ปุ่นชั้นสูง ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๓๕ ภาษาฮินดีบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๓๖ ภาษาฮินดีชั้นสูง ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๔๐ โลกกับสิ่งแวดล้อม ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๑๑ วัฒนธรรมไทย ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๑๒ มนุษย์กับอารยธรรม ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๑๓ ชีวิตกับจิตวิทยา ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๔๑ วิทยาศาสตร์กายภาพและประยุกตวิทยา ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๔๒ พื้นฐานคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศ ๒ (๒-๐-๔)

(๒) หมวดวิชาเฉพาะ ๑๐๔ หน่วยกิต

หมวดวิชาเฉพาะ วิชาแกนพระพุทธศาสนา ๓๐ หน่วยกิต
นิสิตทุกคณะต้องศึกษาวิชาแกนพระพุทธศาสนา จำนวน ๓๐ หน่วยกิต ประกอบด้วยกลุ่มวิชาภาษาบาลี ๖ หน่วยกิต และกลุ่มวิชาพระพุทธศาสนา ๒๔ หน่วยกิต
ก. กลุ่มวิชาภาษาบาลี ๖ หน่วยกิต

๐๐๐ ๑๔๔ แต่งแปลบาลี ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๔๕ วรรณคดีบาลี ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๔๖ บาลีไวยากรณ์ชั้นสูง ๒ (๒-๐-๔)

ข. กลุ่มวิชาพระพุทธศาสนา ๒๔ หน่วยกิต

๐๐๐ ๑๔๗ พระไตรปิฎกศึกษา ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๔๘ พระวินัยปิฎก ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๔๙ พระสุตตันตปิฎก ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๕๐ พระอภิธรรมปิฎก ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๕๑ ธรรมะภาคปฏิบัติ ๑ (๒) (๑-๒-๔)
๐๐๐ ๑๕๒ ธรรมะภาคปฏิบัติ ๒ ๑ (๑-๒-๔)
๐๐๐ ๒๕๓ ธรรมะภาคปฏิบัติ ๓ (๒) (๑-๒-๔)
๐๐๐ ๒๕๔ ธรรมะภาคปฏิบัติ ๔ ๑ (๑-๒-๔)
๐๐๐ ๓๕๕ ธรรมะภาคปฏิบัติ ๕ (๒) (๑-๒-๔)
๐๐๐ ๓๕๖ ธรรมะภาคปฏิบัติ ๖ ๑ (๑-๒-๔)
๐๐๐ ๔๕๗ ธรรมะภาคปฏิบัติ ๗ ๑ (๑-๒-๔)
๐๐๐ ๑๕๘ ประวัติพระพุทธศาสนา ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๕๙ เทศกาลและพิธีกรรมพระพุทธศาสนา ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๖๐ การปกครองคณะสงฆ์ไทย ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๖๑ ธรรมะภาคภาษาอังกฤษ ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๖๒ ธรรมนิเทศ ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๖๓ งานวิจัยและวรรณกรรมทางพระพุทธศาสนา ๒ (๒-๐-๔)

ค. วิชาเฉพาะด้าน ๗๔ หน่วยกิต
   ๑) วิชาพระพุทธศาสนาประยุกต์ ๑๐ หน่วยกิต

๑๐๑ ๓๐๑ พระพุทธศาสนากับวิทยาศาสตร์ ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๐๒ พระพุทธศาสนากับสังคมสงเคราะห์ ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๐๓ พระพุทธศาสนากับนิเวศวิทยา ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๐๔ ธรรมประยุกต์ ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๐๕ พระพุทธศาสนากับเศรษฐศาสตร์ ๒ (๒-๐-๔)

โครงสร้างที่ ๑ วิชาเอก-โท

๑. วิชาเอก ๔๖ หน่วยกิต

     ๑.๑ วิชาบังคับ ๓๖ หน่วยกิต

๑๐๑ ๓๐๖ หลักพุทธธรรม ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๓๐๗ พุทธปรัชญาเถรวาท ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๓๐๘ ธรรมบทศึกษา ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๓๐๙ วิสุทธิมัคคศึกษา ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๓๑๐ นิเทศศาสตร์ในพระไตรปิฎก ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๓๑๑ พระพุทธศาสนามหายาน ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๔๑๒ พระสูตรมหายาน ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๔๑๓ พุทธศิลปะ ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๔๑๔ ธรรมะภาคภาษาอังกฤษชั้นสูง ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๔๑๕ จิตวิทยาในพระไตรปิฎก ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๔๑๖ ศึกษาอิสระทางพระพุทธศาสนา ๓ (๐-๖-๖)
๑๐๑ ๔๑๗ สัมมนาพระพุทธศาสนา ๓ (๓-๐-๖)

     ๑.๒ วิชาเลือกสาขา ๑๐ หน่วยกิต

๑๐๑ ๓๑๘ เปรียบเทียบเถรวาทกับมหายาน ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๑๙ ศึกษาศาสตร์ในพระไตรปิฎก ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๒๐ อักษรจารึกในพระไตรปิฎก ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๒๑ ชาดกศึกษา ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๒๒ พระพุทธศาสนากับภูมิปัญญาไทย ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๒๓ พระพุทธศาสนาในโลกปัจจุบัน ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๒๔ ชีวิตและผลงานของปราชญ์ทางพระพุทธศาสนา ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๒๕ พุทธธรรมกับสังคมไทย ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๒๖ สังคมวิทยาในพระไตรปิฎก ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๒๗ รัฐศาสตร์ในพระไตรปิฎก ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๒๘ พุทธประวัติในพระไตรปิฎก ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๒๙ พระพุทธศาสนากับสันติภาพ ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๓๐ พระพุทธศาสนากับสิทธิมนุษยชน ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๓๑ พระพุทธศาสนากับการพัฒนาที่ยั่งยืน ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๓๒ มังคลัตถทีปนีศึกษา ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๓๓ พระพุทธศาสนากับสตรี ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๓๔ พระพุทธศาสนากับวรรณคดีไทย ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๓๕ พระพุทธศาสนากับพระมหากษัตริย์ ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๓๖ ทศบารมีในพระพุทธศาสนาเถรวาท ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๓๗ พระพุทธศาสนากับสาธารณสุข ๒ (๒-๐-๔)

๒. วิชาโท ๑๘ หน่วยกิต

    นิสิตสาขาวิชาพระพุทธศาสนา วิชาเอก - โท ต้องศึกษารายวิชาในสาขาวิชาอื่นสาขาใดสาขาหนึ่ง จำนวน ๑๘ หน่วยกิต เป็นวิชาโท หรือศึกษาวิชาโทวิชาใดวิชาหนึ่งที่เปิดสอน ในมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย โดยความเห็นชอบของอาจารย์ที่ปรึกษาสาขาวิชาพระพุทธศาสนา
    นิสิตที่ประสงค์จะศึกษาสาขาวิชาพระพุทธศาสนาเป็นวิชาโท จะต้องศึกษารายวิชาในสาขาวิชาพระพุทธศาสนา จำนวนไม่น้อยกว่า ๑๘ หน่วยกิต ตามองค์ประกอบ ดังนี้
     ก. วิชาบังคับ ๒ วิชา จำนวน ๖ หน่วยกิต คือ ๑๐๑ ๓๐๖, ๑๐๑ ๔๑๗
     ข. วิชาเลือก จำนวน ๑๒ หน่วยกิต
เลือกศึกษารายวิชาต่าง ๆ ในวิชาเอกสาขาวิชาพระพุทธศาสนาอีกจำนวน ๑๒ หน่วยกิต โดยความเห็นชอบของอาจารย์ที่ปรึกษา

(๓) หมวดวิชาเลือกเสรี ๖ หน่วยกิต

    นิสิตสาขาวิชาพระพุทธศาสนา วิชาเอก - โท ต้องเลือกศึกษารายวิชาต่างๆ ที่เปิดสอนในมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นวิชาเลือกเสรี จำนวน ๖ หน่วยกิต โดยความเห็นชอบของอาจารย์ที่ปรึกษา
    วิชาเลือกเสรี จำนวน ๖ หน่วยกิต (จัดตามหลักสูตรของมหาวิทยาลัย)